Động từ có quy tắc khi chia ở thì quá khứ được thêm đuôi -ed, nhưng đuôi này không phải lúc nào cũng đọc giống nhau. Tùy vào âm cuối của động từ, -ed được đọc là /t/, /d/ hoặc /ɪd/.
Bài viết tổng hợp quy tắc, mẹo nhớ bằng câu thần chú và các trường hợp ngoại lệ để bạn đọc đúng ngay từ đầu.
I. Tổng quan về cách phát âm ed
Cách đọc -ed phụ thuộc vào âm cuối của động từ nguyên mẫu là âm hữu thanh hay âm vô thanh. Vì vậy, trước khi học quy tắc, bạn cần phân biệt hai nhóm âm này.
Âm hữu thanh
Khi phát âm âm hữu thanh, dây thanh trong cổ họng rung. Bạn đặt ngón tay lên cổ họng rồi đọc /b/ hoặc /v/ sẽ cảm nhận được độ rung.
Các phụ âm hữu thanh: /b/, /d/, /g/, /v/, /ð/, /z/, /ʒ/, /dʒ/, /m/, /n/, /ŋ/, /l/, /r/, /w/, /j/. Tất cả nguyên âm cũng là âm hữu thanh, ví dụ play, agree.
Âm vô thanh
Khi phát âm âm vô thanh, dây thanh không rung, âm thanh chủ yếu là luồng hơi đi ra từ miệng. Đặt tay lên cổ họng rồi đọc /p/ hoặc /s/, bạn sẽ chỉ cảm thấy hơi thở.
Các phụ âm vô thanh: /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /h/. Riêng /h/ không đứng ở cuối động từ nên không ảnh hưởng đến cách đọc -ed.
Khi đã phân biệt được hai nhóm âm, bạn có thể áp dụng 3 quy tắc dưới đây.
II. Cách phát âm ED trong tiếng Anh
Đuôi -ed có 3 cách đọc. Để chọn đúng, hãy xét âm cuối của động từ nguyên mẫu trước khi thêm -ed, không xét chữ cái cuối. Ví dụ, fix kết thúc bằng âm /s/ (chữ x đọc là /ks/) nên fixed đọc là /fɪkst/; like kết thúc bằng âm /k/ (chữ e cuối không đọc) nên liked đọc là /laɪkt/.
| Cách đọc -ed | Âm cuối của động từ nguyên mẫu (trước khi thêm -ed) | Ví dụ |
|---|---|---|
| /t/ | Âm vô thanh: /p/, /k/, /f/, /θ/, /s/, /ʃ/, /tʃ/ | hope → hoped /hoʊpt/ ask → asked /æskt/ cough → coughed /kɔːft/ fix → fixed /fɪkst/ wash → washed /wɔːʃt/ watch → watched /wɑːtʃt/ |
| /ɪd/ | /t/, /d/ | want → wanted /ˈwɑːntɪd/ need → needed /ˈniːdɪd/ add → added /ˈædɪd/ |
| /d/ | Nguyên âm và các phụ âm hữu thanh còn lại: /b/, /g/, /v/, /ð/, /z/, /ʒ/, /dʒ/, /m/, /n/, /ŋ/, /l/, /r/ | play → played /pleɪd/ cry → cried /kraɪd/ live → lived /lɪvd/ open → opened /ˈoʊpənd/ smile → smiled /smaɪld/ change → changed /tʃeɪndʒd/ |
1. Đuôi -ed đọc là /t/ khi động từ kết thúc bằng âm vô thanh /p/, /k/, /f/, /θ/, /s/, /ʃ/, /tʃ/
Ví dụ:
- Hoped /hoʊpt/: hy vọng
- Coughed /kɔːft/: ho
- Fixed /fɪkst/: sửa chữa
- Washed /wɔːʃt/: giặt
- Watched /wɑːtʃt/: xem
- Asked /æskt/: hỏi
2. Đuôi -ed đọc là /ɪd/ khi động từ kết thúc bằng âm /t/ hoặc /d/
Lúc này đuôi -ed tạo thành một âm tiết mới, nên từ dài thêm một nhịp khi đọc.
- Wanted /ˈwɑːntɪd/: muốn
- Added /ˈædɪd/: thêm vào
- Needed /ˈniːdɪd/: cần
3. Đuôi -ed đọc là /d/ khi động từ kết thúc bằng âm hữu thanh (trừ /d/) hoặc nguyên âm
- Cried /kraɪd/: khóc
- Smiled /smaɪld/: cười
- Played /pleɪd/: chơi
Trường hợp đặc biệt: một số tính từ đuôi -ed đọc là /ɪd/
Phần lớn tính từ đuôi -ed vẫn đọc theo 3 quy tắc trên. Ví dụ bored đọc là /bɔːrd/, còn interested đọc là /ˈɪntrəstɪd/ vì interest kết thúc bằng âm /t/.
Chỉ một số ít tính từ đọc đuôi -ed là /ɪd/ dù âm đứng trước không phải /t/ hay /d/:
- Naked /ˈneɪkɪd/: trần trụi
- Wicked /ˈwɪkɪd/: độc ác
- Crooked /ˈkrʊkɪd/: cong, quanh co
- Ragged /ˈræɡɪd/: rách rưới
- Wretched /ˈretʃɪd/: khốn khổ
- Dogged /ˈdɔːɡɪd/: bền bỉ, kiên trì
- Blessed /ˈblesɪd/: thiêng liêng, được ban phước
Một vài từ đổi cách đọc theo nghĩa:
- Aged: an aged man /ˈeɪdʒɪd/ (người già), nhưng children aged six /eɪdʒd/ (trẻ ở độ tuổi sáu).
- Learned: a learned professor /ˈlɜːrnɪd/ (giáo sư uyên bác), nhưng a learned skill /lɜːrnd/ (kỹ năng học được).
Khi dùng như động từ, các từ này quay về quy tắc thông thường: He aged quickly /eɪdʒd/, They dogged him /dɔːɡd/, He has learned a lot /lɜːrnd/, He blessed me /blest/.
III. Cách phát âm ed bằng câu thần chú – mẹo nhớ cách phát âm ed
Ba quy tắc trên có thể tóm lại bằng hai câu ngắn dễ nhớ:
- /ɪd/: Tiền đô. Chữ T và Đ gợi nhớ hai âm /t/ và /d/.
- /t/: Khi sang sông phải chờ thu phí. Khi gợi nhớ /k/, sang là /s/, sông là /ʃ/, phải là /p/, chờ là /tʃ/, thu là /θ/, phí là /f/.
- /d/: các âm còn lại.
Lưu ý: câu thần chú tiếng Việt chỉ giúp bạn nhớ nhóm ký hiệu âm, không thay thế cách phát âm tiếng Anh. Âm /θ/, /ʃ/ hay /tʃ/ trong tiếng Anh khác với các âm th, s, ch của tiếng Việt, nên bạn vẫn cần nghe bản đọc mẫu và tập theo khẩu hình.
IV. Luyện tập mẹo nhớ cách phát âm ed
Đọc to đoạn văn sau, chú ý đọc đúng đuôi -ed của các động từ in đậm, sau đó so với đáp án bên dưới.
Last weekend, I visited my grandparents. We talked, laughed and watched an old film. My grandmother cooked dinner and I helped her. After dinner, we played cards and I listened to her stories. I wanted to stay longer, but I needed to go home early.
Đáp án:
- /ɪd/: visited, wanted, needed
- /t/: talked, laughed, watched, cooked, helped
- /d/: played, listened
Xem thêm: Cách phát âm ed trong thì quá khứ đơn và Bài tập phát âm ed và s.
V. Luyện phát âm đuôi -ed khi nói
Làm đúng bài tập chưa có nghĩa là khi nói bạn sẽ đọc đúng. Hai lỗi người Việt hay gặp là bỏ hẳn âm cuối, hoặc đọc -ed thành một âm tiết riêng, ví dụ looked thành lúc-kệt, played thành plây-đệt.
Với nhóm /t/ và /d/, đuôi -ed chỉ là một âm cuối rất nhẹ nối liền với động từ. Chỉ nhóm /ɪd/ mới thêm một âm tiết.
Cách luyện đơn giản là nghe phát âm mẫu của từng từ trong từ điển, đọc theo vài lần, sau đó ghép vào câu ngắn ở thì quá khứ. Ghi âm lại giọng của mình và nghe so với bản mẫu sẽ giúp bạn nhận ra âm cuối bị thiếu hoặc bị đọc nặng.
Trên đây là quy tắc, mẹo nhớ và các trường hợp đặc biệt khi phát âm đuôi -ed. Nếu bạn muốn có giáo viên nghe và sửa trực tiếp cách đọc âm cuối, có thể tham khảo khóa học phát âm tiếng Anh chuẩn của Aten English và đăng ký kiểm tra đầu vào để biết mình đang cần cải thiện âm nào.










